Soestbergen en Kovelswade
De algemene begraafplaatsen Soestbergen en Kovelswade waren vanaf het begin van hun bestaan al melancholische wandeltuinen. Beiden parken liggen dicht bij elkaar en leveren tegenwoordig als stadspark nog steeds een mooie wandeling op.
Soestbergen; van middeleeuwse heerlijkheid tot begraafplaats
In 1827 maakte Koning Willem 1 een einde aan de gewoonte om de overledenen in en rond de kerk te begraven. Door dit Koninklijk Besluit zag het stadsbestuur zich gedwongen om buiten de stad naar ruimte te zoeken. In 1829 kocht de stad Utrecht daarom de heerlijkheid Soestbergen, dat daarmee de Eerste Algemene Begraafplaats werd. De landschapsarchitect J.D. Zocher jr. maakte van Soestbergen een begraafplaats in Engelse landschapstijl. Hij creëerde een wandelpark met slingerende paden en verrassende doorkijkjes. Ook de beplanting werd zorgvuldig uitgekozen om een trieste en melancholieke sfeer te creëren. In het jaar 2000 is Begraafplaats Soestbergen een rijksmonument geworden.
Wandelen door Soestbergen
Het monumentale hek aan de ingang van de begraafplaats ligt aan de Gansstraat in Utrecht. Het park is aangelegd rondom de karakteristieke grafheuvel die zich in het midden bevindt. Deze betonnen cirkel of rotonde noemt men ook wel 'de taart van Zocher'. In deze heuvel liggen de grafkelders van diverse welvarende Utrechtse families en prominente burgers. Het monument is uniek in Europa omdat dit de enige is die op deze manier is gebouwd. Zocher had tijdens zijn studiejaren in Parijs veel Franse neoclassicistische ideeën opgedaan. Eén daarvan was een geometrisch grafmonument als deze.
Aan de oostzijde van de begraafplaats is het monumentale baarhuisje, ookwel lijkhuisje, te vinden. Dit huisje was bedoeld voor het opbergen van lichamen waarbij het overlijden nog niet zeker was. Het huisje werd echter al vrij snel als opslagschuur in gebruik genomen. Deze zijde van de begraafplaats was voornamelijk bedoeld voor de minder bedeelden in de stad. De symmetrische paden aan deze kant van het park hebben alles te maken met het ruimtegebrek dat al snel op deze begraafplaats ontstond .
Van Soestbergen naar Kovelswade
Omdat er op Soestbergen weinig mogelijkheden waren om uit te breiden, legde de gemeente in het verlengde van de Gansstraat een nieuwe begraafplaats aan. In 1904 opende de gemeente de Tweede Algemene Begraafplaats aan de Koningsweg. Kovelswade is aangelegd in de classicistische stijl. Dat wil in dit geval vooral zeggen dat het park symmetrisch is aangelegd. Het ontvangsthuis is duidelijk geïnspireerd op de werken van de beroemde Italiaanse architect Palladio.
Bereikbaarheid met openbaar vervoer
De Gansstraat is te bereiken met buslijn 12 vanaf het Centraal Station. Van halte Sterrenwijk is het nog een klein stukje lopen door de Albatrosstraat voordat je de Gansstraat bereikt. Kovelswade ligt wat verder. Steek aan het einde van de Gansstraat het spoor over en loop dan verder over de Koningsweg.
Meer informatie over Soestbergen, Kovelswade en andere begraafplaatsen vindt u op de site van de Gemeente Utrecht.
