Contact | Sitemap | Route | 

Kies voor een duurzame en groene provincie Utrecht

Op 20 maart 2019 kan je zowel stemmen voor de Provinciale Staten als voor de waterschappen. Stem ook en bepaal mee wat de komende jaren de juiste balans tussen groen en groei in de provincie Utrecht is.

Over bijna een week is het zover. Er kan weer gestemd worden. Zowel op de Waterschappen als op de Provinciale Staten. In dit artikel een rondleiding door de provincie in aanloop naar de verkiezingen. Welke taken hebben provincies en welke thema's spelen in Utrecht een rol? Ook vind je hier links naar en info over de verschillende stemwijzers, debatten en meer! Een route op weg naar de stembus op 20 maart. 

 

Partijen en zetelverdeling

 

In de provincie Utrecht zijn 49 zetels te verdelen. Er doen 14 partijen mee aan de verkiezingen, inclusief drie nieuwe politieke partijen: Forum voor Democratie, DENK en de U26 GEMEENTEN. Het huidige bestuur – Gedeputeerde Staten – van de provincie bestaat uit een coalitie van D66, VVD, GroenLinks en het CDA. De zetelverdeling in de Provinciale Staten is als volgt: VVD en D66 ieder 9 zetels; CDA 6; PvdA 5; PVV, GroenLinks en SP elk 4 zetels; ChristenUnie 3; PvdD en SGP twee zetels en 50PLUS heeft één zetel.

 

Kandidaten voor de Provinciale Statenverkiezingen Utrecht, 20 maart 2019


Bron afbeelding: screenshot via KiesjouwUtrecht.nl

 

Waarom stemmen? 

 

Stemmen is belangrijk. Je hebt met je stem invloed wie er in het zogenaamde parlement van de provincie (Provinciale Staten) komen. En daarmee ook op het Dagelijks Bestuur van de provincie: Gedeputeerde Staten. Indirect stem je bovendien op de Eerste Kamer die een belangrijke functie heeft in onze parlementaire democratie. 

Provincies hebben als ‘middenbestuurders’ (tussen Rijksoverheid en gemeenten) belangrijke taken. De provincie gaat over waar huizen gebouwd worden, over milieucontroles, schoon water, over bereikbaarheid van onze regio, over natuur en meer. 

 

Taken Provincie 

 

De provincie:

 

  • bepaalt of steden en dorpen kunnen uitbreiden en waar bedrijventerreinen en kantorenparken mogen worden aangelegd. 
  • bepaalt waar wegen, spoorwegen, scheepvaartverbindingen, industriegebieden, agrarische en natuurgebieden en recreatieve voorzieningen komen. Daarvoor maakt de provincie zogeheten structuurvisies. 
  • is verantwoordelijk voor de aanleg en het onderhoud van provinciale wegen, fietspaden en bruggen;
  • is verantwoordelijk voor schoon zwemwater en veilige routes voor vrachtwagens met gevaarlijke stoffen. 
  • realiseert nieuwe natuur en behoudt huidige natuur;
  • houdt toezicht op de naleving van milieuwetten voor lucht, bodem en water. Daarnaast gaat de provincie verontreiniging tegen, bijvoorbeeld door bodemsanering;
  • zorgt dat op elke plek in de provincie binnen 15 minuten een ambulance ter plaatse kan zijn;
  • houdt toezicht op de waterschappen;
  • houdt toezicht op de gemeenten. De gemeenten laten elk jaar hun begroting en jaarrekening goedkeuren door het college van Gedeputeerde Staten.

Ruimtelijke ordening en bebouwingscontouren

 

De belangrijkste taak van de provincie is misschien wel de zorg voor de ruimtelijke ordening. Ruimtelijke ordening, of planologie, betekent het indelen van de beschikbare ruimte in de provincie. De provincie bepaalt waar wegen, spoorweg- en scheepvaartverbindingen, woon- en industriegebieden, agrarische en natuurgebieden en recreatieve voorzieningen komen. Daartoe maakt de provincie een zogeheten structuurvisie. Voorheen was dit het streekplan. De structuurvisie van de provincie Utrecht is hier te vinden. Door het vaststellen van rode en groene contouren bepalen provincies binnen welke bebouwingsgrenzen gemeenten hun verstedelijkingsambities kunnen uitvoeren (rode contouren).  

 

Rode contouren vastgesteld in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013-2028 



Klik op de kaart voor een grotere versie 

 

Natuur

 

Een andere belangrijke taak van de provincies is de uitvoering van natuurbeleid en in samenhang hiermee het herstel van de biodiversiteit. De basis van het natuurbeleid is het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen EHS/ Ecologische Hoofdstructuur). Het NNN is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Nederland. 

Het Europees netwerk van beschermde natuurgebieden, Natura 2000, maakt deel uit van het NNN. Hier kan je het Natuurnetwerk Nederland op de kaart vinden. Natuur in de provincie Utrecht kan deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN), een Natura 2000 gebied zijn of behoren tot de zogenaamde Groene Contour. Deze drie soorten gebieden worden in verschillende mate beschermd. 

 

Binnen de zogeheten Groene Contour liggen gebieden die belangrijk zijn voor het functioneren van het Natuurnetwerk Nederland maar er niet onder vallen. Nadat het Rijk onder regie van staatssecretaris Bleker het natuurbeleid flink heeft uitgekleed is in 2013 afgesproken dat er nog circa 4500 hectare nieuwe natuur bij kan komen. Die afspraken staan in het ‘Akkoord van Utrecht'. Voor 1500 hectare is geld beschikbaar om nieuwe natuur te verwerven en ontwikkelen. Een deel hiervan is inmiddels gerealiseerd. Daarnaast is het de bedoeling dat er 3000 hectare nieuwe natuur bij komt in de zogenaamde Groene Contour, aansluitend op het NNN.

  

Over de natuur in de provincie Utrecht lees je meer in de Staat van Utrecht en in de Rapportage Natuur (2017, pdf). In totaal staat 32.525 hectare te boek als natuur in onze provincie. Dit is inclusief nieuwe gerealiseerde natuur en grote wateren. De realisatie van natuur in de Groene Contour gaat erg langzaam, zo blijkt. Hoe onze provincie ervoor staat met betrekking tot de biodiversiteit lees je ook in genoemde rapporten.  

 

Utrecht groeit 

 

De provincie Utrecht is de kleinste, oudste en één van de dichtstbevolkte provincies van ons land. De provincie Utrecht bestaat uit 26 gemeenten en telt 1,3 miljoen inwoners. De oppervlakte van de provincie beslaat 1.554 km2. 

Het gebied kenmerkt zich door een verscheidenheid aan landschappen (Veenweidegebied, Utrechtse Heuvelrug, Valleigebied, Vecht- en Plassengebied, Kromme Rijngebied, Waterlinies). De provincie behoort voor een deel tot de Randstad, is centraal gelegen en is als economische regio belangrijk voor Nederland. Utrecht staat volgens de Economische Commissie zelfs in de absolute top van concurrerende regio’s in Europa. Het gaat hierbij om indicatoren als innovatie, bereikbaarheid, digitale infrastructuur, onderwijs, gezondheid en de arbeidsmarkt. 

 

Het Utrechtse wegennet is het drukste en meest gebruikte wegennet van Nederland. Ook wordt veelvuldig gebruik gemaakt van het OV. Alleen al het aantal reizigers dat gebruik maakt van Utrecht Centraal Station bedraagt volgens Prorail zo'n 88 miljoen reizigers per jaar. En dit aantal zal de komende jaren toenemen tot 100 miljoen reizigers. Ter vergelijking: Schiphol ontvangt jaarlijks 63,5 miljoen reizigers. 

 

De verwachting is dat de bevolking de komende jaren verder stijgt: de provincie behoort tot de top drie groei-provincies. Volgens de prognoses komen er tot 2040 nog 160.000 inwoners bij. De groei komt voor een groot deel door de ‘trek van buiten’ (migratiesaldo) naar de provincie. Mede in verband met de groei van het aantal inwoners is er een toename in de vraag naar woningen de komende jaren. Er zijn tot 2050 157.000 tot 175.000 woningen extra nodig om aan de vraag te voldoen. Een gevolg van al die extra woningen en andere ruimtegebruikers (bedrijven, infrastructuur etc.) is dat de verstedelijking toeneemt in onze provincie. Daarnaast neemt de energietransitie de nodige ruimte in beslag. Zoals de aanleg van wind- en zonneparken. 

De provincie wil in 2040 energieneutraal zijn. Daarvoor zullen, volgens de provincie, de inwoners en bedrijven elk jaar gemiddeld: 

  • 5% energie moeten besparen;
  • 11% extra duurzame energie moeten produceren.
 

Balans tussen groen en groei

 

De video ‘Samen balanceren tussen groen en groei’ laat zien wat de taken van de provincie Utrecht zijn, voor welke uitdagingen de provincie Utrecht staat en welke oplossingen daarvoor gezocht worden. Denk hierbij aan het realiseren van nieuwe woningbouw, het tegengaan van bodemdaling, of de creatie van nieuwe natuur.  

 

Video: Samen balanceren tussen groen en groei

 

 

Verkiezingsprogramma's

 

Groei en groen. En de balans daartussen zoeken. Waar moeten die extra woningen gebouwd worden en wat moet groen blijven? Moet er extra natuur bij? Hoe moeten we ervoor zorgen dat de provincie Utrecht zich ook aan het klimaatakkoord kan houden? En hoe zit het met de groei van de mobiliteit en problemen met bereikbaarheid? Hoe denken de politieke partijen hierover? De verschillende partijen hebben verkiezingsprogramma's opgesteld waarin ze hun standpunten weergeven en hoe ze de taken van de provincie willen invullen.  

 

Verkiezingsprogramma’s van de 14 partijen die meedoen zijn te vinden op de website Kies Jouw Utrecht

Handig is dat je op de website 'Kies jouw Utrecht'ook een overzicht vindt van de visie van de veertien verschillende partijen voor de volgende vijf thema's: 

  • meer handhaving
  • waar windmolens
  • waar huizen bouwen
  • auto, fiets of OV?
  • subsidie voor festivals? 

Zo kan je makkelijker vergelijken en bekijken wat voor jou de partij is om op te stemmen. 

Over het algemeen blijkt dat als het gaat om keuzes op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit (geld naar wegen. naar de fiets of OV) de verschillen tussen de partijen het grootst zijn. 

 

Stemwijzers

 

Er zijn inmiddels een aantal stemhulpen en kieswijzers te vinden: 

 

  • De stemhulp;
  • Kieskompas;
  • Kieswijzer/stemhulp
  • De Stemchecker. Deze kieswijzer van De Volkskrant kijkt naar wat partijen daadwerkelijk doen (en níet naar wat ze beloven in campagnes). Vergelijk je politieke opvattingen met het stemgedrag in de Eerste Kamer en kom erachter met welke partij je de meeste overeenkomsten hebt.
  • De Klimaat Stemwijzer Utrecht: programma's politieke partijen beoordeeld op klimaatverandering en duurzaamheid;
  • Wat is de beste partij voor de fiets? Vind je dat fietsen belangrijk is in onze provincie? De Fietsersbond keek naar de aandacht voor de fiets in de diverse partijprogramma's. Hier lees je meer over hun conclusies in het algemeen en voor de provincie Utrecht vind je de beste fietspartij hier;
  • De NOS analyseerde verkiezingsprogramma's van de meeste partijen die meedoen aan de verkiezingen hoe de partijen denken over de aanleg van nieuwe zonne- en windmolenparken op het land; 
  • Verduurzaam de provincie met je stem, uitgebracht door een aantal groene Utrechtse organisaties (NMU e.a.) met een advies voor een duurzaam verkiezingsprogramma.

Een uitgebreidere analyse lezen van de programma's van de politieke partijen? Zie dit artikel in De Stadsbron: 'Verkiezingsstrijd gaat over verdeling van ruimte in de provincie Utrecht' door John Spijkerman.  

Er moeten heel veel woningen gebouwd worden en we staan aan de vooravond van een verstrekkende energietransitie. Maar hoe wordt de beperkte beschikbare ruimte in de provincie verdeeld en wat zijn de gevolgen voor het evenwicht tussen wonen, werk, mobiliteit, energietransitie, landbouw, natuur en groen? En wat betekent dit allemaal voor Amersfoort?

   

Debatten en de verkiezingsthema's in Utrecht

 

Er vinden ook debatten plaats naar aanloop van de verkiezingen. Inmiddels zijn de landelijke debatten op de radio en televisie ook begonnen. Daar komen vaak thema's aan de orde die niet echt over provinciale onderwerpen gaan. Veel belangrijker zijn de debatten in je eigen provincie: dit gaat echt om wat er in Utrecht speelt. 

 

Voor een overzicht van alle debatten en andere activiteiten zie KiesjouwUtrecht/Agenda.

 

Zie ook het dossier RTV Utrecht over de verkiezingen en met een overzicht van de debatten.

In onze Actief in Utrecht Agenda van de maand maart vind je ook diverse debatten.  

 

Hét natuur- en milieudebat van 4 maart heeft inmiddels plaatsgevonden. Via de hashtag #utrechtgroenengezond kan je het debat teruglezen, mocht je niet bij het debat zijn geweest.

 

Een verslag van het lijsttrekkersdebat, georganiseerd door de VNG (Vereniging Nederlandse Gemeenten, lees je hier

  

Een verslag in het dossier #UKiest van RTV Utrecht over het debat bouwen in het buitengebied in de strijd tegen het woningtekort lees je hier.  



Welke thema's spelen er in Utrecht? Hoe berichten de media hierover?

 

Diverse landelijke media berichten inmiddels ook over de verkiezingen en zijn op zoek naar wat er in deze provincie speelt.

 

BNR Radio naar Lopik: woningnood en bouwen in het landelijk gebied

 

BNR radio stuurde verslaggever Paulien Sewuster op pad die op zoek ging naar dé verhalen in de provincies. In Utrecht speelt een grote woningnood, niet alleen in de stad, maar ook in het landelijk gebied. Paulien reisde af naar Lopik waar wethouder Gerrit Spelt van het CDA graag wil bouwen. Luister hier naar de reportage. Moet je woningen bouwen voor je eigen inwoners en waar? Wat wil de provincie? Behoud van het groen? Er moet ook ruimte zijn voor opwekking van duurzame energie, zoals zonneweides en windmolenparken. Hoe zit het met het draagvlak van de inwoners?

 

Steeds meer partijen willen de grenzen verschuiven waar wel en niet gebouwd mag worden
 

Volgens Roel Breet van RTV Utrecht is openbare ruimte in Utrecht een gewichtiger thema dan elders. Dit komt door de unieke combinatie van groen en bebouwing. BNR interviewt Roel Breet en vraagt wat de grote thema's zijn van de verkiezingen. Hier kan je luisteren naar het interview. 

De balans tussen de bebouwing en natuur komt onder druk te komen staan, zegt Breet. 'Die balans is uniek en die moet je gaan aantasten omdat de druk op de woningmarkt zo hoog ligt, evenals de druk om duurzame energie op te wekken. Waar komen die huizen, waar komen de windmolens en zonneparken? Dát zijn echt de vragen die spelen bij deze verkiezingen.'

Volgens Roel Breet willen veel politieke partijen dat de 'rode contouren' opgeschoven worden. 

Een ander verkiezingsitem is de Uithoflijn. Hij meent dat hierdoor scheurtjes zijn ontstaan in de huidige coalitie en vraagt zich af of ze nog kunnen samenwerken na de verkiezingen. 

 

NRC: wegen, snelfietswegen, groei en leefbaarheid, duurzaamheid 

 

NRC is er ook op uit gegaan en komt ook met een artikel over onze provincie: 

'In Utrecht wordt alleen over de fiets in superlatieven gesproken'.

Wat voor imago heeft Utrecht? Waar gaan de verkiezingen over? Fietsers kunnen het onduidelijke imago van onze provincie veranderen, denkt Kim Bos.  

 

Volgens NRC zijn dit de belangrijkste thema's van deze campagne in Utrecht:

 

De wegen

Er is veel te doen om het wegennetwerk, het drukste van Nederland. Verschillende wegen staan op het punt te worden verbreed, maar wat betekent dat voor de omwonenden? Veel partijen zijn een voorstander van ‘snelfietswegen’. 

 

Groeiende stad

De komende jaren worden er in Utrecht tienduizenden woningen bijgebouwd. Waar komen die en wat doet het met de leefbaarheid? GroenLinks wil zo veel mogelijk bouwen binnen bestaande steden en dorpen, de VVD wil ook kijken in groene gebieden.

 

Duurzame samenleving 

Wie gaat de omschakeling naar een duurzame samenleving betalen? Verschillende partijen vinden dat het bedrijfsleven moet bijdragen. Oplossingen zijn volgens de VVD de inzet van zonnepanelen, het gebruik van restwarmte en aardwarmte en het stimuleren van energiebesparing.

 

Ga stemmen voor een duurzame en groene provincie Utrecht

 

Vind je natuur en duurzaamheid belangrijk en/of dat er voldoende woningen zijn? Waar mag gebouwd worden? Binnen de gestelde contouren of ook erbuiten? Wil je meer aandacht voor de fiets? Meer en beter OV in onze provincie? Waar moeten de windmolens en zonneweides komen om aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen? Lees de verkiezingsprogramma's, probeer de verschillende stemwijzers uit, woon een debat bij en bepaal welke partij het beste aansluit op jouw eigen visie. Ook worden er nog door alle media over deze verkiezingen reportages gemaakt en debatten (radio, tv, krant) gevoerd. 

Ook lokaal! Hopelijk heb je naast al die middelen ook wat hulp voor het maken van je keuze aan dit artikel.   

 

Zie ook KiesJouwUtrecht.nl.

 

 

 

 

 

Kies voor een duurzame en groene provincie Utrecht