Contact | Sitemap | Route | 

Het coalitieakkoord. ‘Utrecht: Ruimte voor iedereen’

Op vrijdag 1 juni 2018 is het Coalitieakkoord ‘Utrecht: ruimte voor iedereen’ gepresenteerd. Voor u hebben we de belangrijkste punten uit het akkoord op het gebied van duurzaamheid, milieu en groen op een rij gezet.

Na bijna tien weken onderhandelen zijn de partijen GroenLinks, D66 en de ChristenUnie eruit: er is een Coalitieakkoord (pdf). Op vrijdag 1 juni 2018 is het coalitieakkoord gepresenteerd. Veelzeggend is dat de presentatie plaats vindt in ANNE  – alle Nederlanders Naar EnergieNeutraal – aan het Veemarktplein. 

 

De partijen hebben voor de totstandkoming van het akkoord de tijd genomen om de stad Utrecht – met de verschillende wijken en buurten, de problemen en de opgaven – goed te leren kennen. Ze zijn de hele stad doorgefietst, hebben met inwoners en ondernemers uit de stad gesproken en met experts van gedachten gewisseld. Daarnaast stuurden inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven schriftelijke reacties. 

 


Afbeelding: Screenshot van het coalitieakkoord

 

Het akkoord bestaat uit drie delen:

  1. Utrecht: plaats voor iedereen (o.a. onderwijs, economie, cultuur, arbeidsmarkt, aanpak van armoede, gezonde samenleving en sport).
  2. Utrecht: gezonde groei voor iedereen (ruimtelijke ontwikkeling en wonen; mobiliteit; energie(transitie) en circulaire economie en gezonde leefomgeving).
  3. Utrecht: de kracht van iedereen (ruimte voor initiatieven en participatie; aandacht voor de buurt; open gemeente en financiële spelregels).

 

Kwaliteitsimpuls

 

De opgaven voor de stad zijn om Utrecht aantrekkelijk en bereikbaar te houden, de zorg voor het klimaat en het terugdringen van vervuilende stoffen. Punt van aandacht is de groei van de stad. Maar de coalitie stelt tegelijk dat de groei van de stad geen doel op zich is. De coalitie wil evenwel de groei benutten om de stad een ‘kwaliteitsimpuls’ te geven op alle terreinen. “Groei geeft energie en vraagt keuzes om de beschikbare ruimte in onze levendige stad eerlijk en duurzaam te verdelen”. De coalitie kiest ervoor om de groei plaats te laten vinden binnen de bestaande stad. Dit geeft de kans om bewoners en bezoekers nog betere mogelijkheden te bieden voor fietsen, lopen of OV en het gebruik van de auto niet te laten groeien. 

 

Utrecht internationaal en nationaal koploper Gezond Stedelijk Leven 

 

De coalitiepartijen zijn ambitieus. Zo wil de coalitie dat Utrecht fietsstad nummer één van de wereld wordt. De stad wil koploper zijn als het gaat om verandering naar een duurzame energievoorziening en economie. Utrecht moet zo snel mogelijk klimaatneutraal worden. De coalitie wil hiermee een bijdrage leveren aan het halen van de doelen van het akkoord van Parijs. 

Daarnaast en in verband met deze ambities wil de coalitie Utrecht nationaal en internationaal op de kaart zetten als koploper van Gezond Stedelijk Leven. Gezond Stedelijk Leven of Healthy Urban Living wordt als begrip regelmatig in het coalitieakkoord gebruikt. Het RIVM omschrijft Healthy Urban Living als volgt: “Lang, gezond, vitaal, sociaal en zelfstandig samenleven, in schone, veilige, prettige, duurzame en economisch welvarende steden”. “Een gezonde stad is een leefomgeving waar de druk op milieu en gezondheid zo laag mogelijk is, die als prettig wordt ervaren en uitnodigt tot gezond gedrag”. 

 

De vraag is hoe de coalitie Utrecht koploper wil maken van Gezond Stedelijk Leven. 

 

De belangrijkste punten en maatregelen:

 

Mobiliteit: Utrecht fietsstad nummer 1 in de wereld 

 

De coalitie wil dat het gebruik van de auto niet verder toeneemt. Utrecht moet fietsstad nummer één in de wereld worden. Fietsers, voetgangers en gebruikers van het OV krijgen volop de ruimte van deze coalitie. 

  • Verder bouwen aan het regionale fietsnetwerk. Barrières voor fietsers en voetgangers worden weggenomen. Er komt bijvoorbeeld een ondertunneling bij de Nicolaas Beetsstraat (onder het spoor door). 
  • Meer grootschalige en kleinschalige fietsenstallingen. Onderzoek naar een nieuwe (derde) stalling bij Utrecht CS.
  • Stimuleren van kleinschalige vormen van buurtvervoer.
  • De coalitie wil met Rijk, U10, provincie, G4 en de OV-sector werken aan het mobiliteitssysteem van de toekomst. 
  • Mogelijkheden onderzoeken op het gebied van lightrail, metro en tram in de regio Utrecht. 
  • Nieuwe verbindingen tussen OV-knooppunten worden onderzocht. Ook voor wat betreft het toevoegen van nieuwe multimodale knooppunten. Deze knooppunten optimaal benutten door het maken van overstapplekken van OV op fiets en door in de nabijheid woningen en werkplekken te ontwikkelen. Dit wordt voornamelijk hoogbouw. 
  • Er wordt onderzocht of Utrecht een tweede Intercitystation krijgt, eventueel bij Utrecht Science Park (de Uithof).
  • Komst van logistieke hubs stimuleren. Schoon vervoer krijgt voorrang. Bevoorrading moet vaker gebundeld worden.
  • Bij grootschalige binnenstedelijke ontwikkelingen zoals de Merwedekanaalzone uitgaan van zeer lage parkeernormen. Tegelijkertijd nieuwe mobiliteitsdiensten (deelauto’s, mobiliteitsabonnementen) opzetten. 
  • De verbreding van de A27 bij Amelisweerd is niet nodig. De coalitie wil wel samen met het Rijk, provincie en regiogemeenten nadenken én investeren in het multimodale mobiliteitssysteem van de toekomst. 

(Energie)transitie en circulaire economie: Utrecht koploper

 

De coalitie streeft ernaar dat Utrecht koploper is als het gaat om verandering naar een duurzame energievoorziening en economie. De coalitie wil dat Utrecht zo snel mogelijk klimaatneutraal is. Zo levert de stad een bijdrage aan het behalen van de doelen van het klimaatakkoord van Parijs. De stad moet verder zo snel mogelijk van het gas af. De energietransitie moet voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn.

 

Utrecht op weg naar klimaatneutraal:

 

2020: gemeentelijke energie-inkoop volledig verduurzaamd; 

2025: op 20% van de Utrechtse daken liggen dan zonnepanelen;

2030: stadsverwarming is volledig verduurzaamd; 

2030: minimaal 40.000 bestaande woningen van het gas af; 

2040: gemeentelijk vastgoed volledig verduurzaamd;

2050 (ruim voor 2050): het vastgoed van de woningcorporaties is energieneutraal. Nieuwe prestatie-afspraken met de woningcorporaties worden hiervoor gemaakt. De woonlasten mogen voor de huurders mogen per saldo niet stijgen. 

  • Alle nieuwbouwwoningen in de stad aardgasvrij en minimaal energieneutraal.
  • Het energiefonds blijft behouden. 
  • Particuliere woningeigenaren en VVE’s krijgen ondersteuning bij energiebesparing en het vervangen van gas. Voor huurders worden energiecoaches ingezet, om deze huurders te adviseren over energiebesparing. 

Gezonde leefomgeving: Meer groen en blauw in de stad

 


  • Er komen meer groene en blauwe verbindingen in de stad. Groene rondje rond de singels wordt afgemaakt en er komt een groen lint in Overvecht.
  • Samen met de provincie, regiogemeenten en recreatieschappen investeren in een groene waaier om Utrecht.
  • In kaart brengen waar in de openbare ruimte in plaats van steen groen kan komen. Buurtbewoners kunnen hiervoor suggesties doen. Openbare ruimte aantrekkelijker maken voor fietsers en voetgangers. 
  • Inzetten op klimaatadaptatie en een klimaatbestendige openbare ruimte.
  • Groen op daken en langs gevels wordt gestimuleerd. Bij het ontwerpen van openbare ruimten bij nieuwbouw is een groene inrichting - waar mogelijk - het uitgangspunt.
  • Initiatieven voor zelfbeheer van (kleinschalig) groen in de buurt krijgen volop de ruimte. 
  • Luchtkwaliteit in de stad moet voldoen aan de door de WHO gestelde normen. 
  • Emissieloze logistiek in de binnenstad in 2025. Busvervoer moet uiterlijk in 2028 emissieloos zijn. 
  • Vanaf 2030 alleen nog vervoer zonder uitstoot in de milieuzone. En er komt een voorstel voor verdere vergroting van de milieuzone. 

 

Utrecht: de kracht van iedereen

 

De coalitie koestert de kracht van de stad en wil initiatieven stimuleren en versterken. “Zonder de creativiteit, kennis en energie vanuit de stad missen we kansen”. Meer Utrechters zouden moeten kunnen meepraten en meebeslissen over de onderwerpen die hen aangaan. De gestelde doelen in het coalitieakkoord kunnen alleen gehaald worden als dit samen met alle Utrechters gebeurt en alle andere betrokkenen. De coalitie is dan ook op zoek naar nieuwe vormen om mensen te betrekken. 

Ook hiervoor worden in het akkoord een aantal maatregelen genoemd. Zoals het vernieuwen van (wijk)participatie. De gemeente wil meer ruimte geven aan buurtparticipatie. Bijvoorbeeld door het organiseren van buurtgesprekken. Daarnaast krijgen buurtbewoners door middel van buurtbudgetten zelf de mogelijkheid te beslissen over zaken in hun directe leefomgeving. De stadsgesprekken blijven bestaan. De coalitie wil voorts samenwerken met de provincie, regio (U10), G4 en het Rijk aan de stedelijke opgaven. Hierbij worden ook anderen betrokken, zoals het MKB, de EBU en het bedrijfsleven, de NS, de kennisinstellingen etc. Het doel is samen te werken aan een gezonde toekomst voor stad en regio en Utrecht nationaal en internationaal op de kaart te zetten als koploper van Gezond Stedelijk Leven. 

 

Voedsel?

 

De coalitie heeft kortom een aantal ambities. Gezond Stedelijk Leven is een belangrijke leidraad voor de coalitie. Interessant is wat ontbreekt in het akkoord. Er wordt niets vermeld over voedsel en waar we ons eten vandaan halen. Bijvoorbeeld streekproducten. Het begrip Stadslandbouw/buurtmoestuin komt ook niet voor in het akkoord. Terwijl stadslandbouw een positief effect heeft op de gezondheid van bewoners en op de kwaliteit van de leefomgeving. Het coalitieakkoord gaat wel over de voedselbank. Stadslandbouw  kan hier toch ook een rol bij spelen? Er zijn al diverse stadslandbouwinitiatieven in de stad Utrecht die doneren aan de Voedselbank.

 

Afhankelijk van externe factoren

 

Hoe de coalitie wil bereiken dat Utrecht internationaal en nationaal koploper wordt als stad van Gezond Stedelijk Leven is mede afhankelijk van een aantal externe ontwikkelingen waar Utrecht zelf minder invloed op heeft. De coalitie kan weliswaar proberen om de luchtkwaliteit te verbeteren in de stad door inwoners zoveel mogelijk gebruik te laten maken van schone vervoersmiddelen (fietsen, lopen, OV). Maar de stad ligt centraal in Nederland en wordt omringd door snelwegen waar veel verkeer is. Met nadelige gevolgen voor de luchtkwaliteit in de stad zelf. Daarnaast is de gemeente sterk afhankelijk van het rijksbeleid. Zie als voorbeeld de verbreding van de A27 bij Amelisweerd. De vraag is hoe de ambities uit dit coalitieakkoord – waar nodig – verder uitgewerkt worden de komende vier jaar en hoe er vervolgens in de Raad door de diverse partijen mee omgegaan wordt. 

 
Het coalitieakkoord. ‘Utrecht: Ruimte voor iedereen’