Contact | Sitemap | Route | 

Aantal insecten vermindert ook in Nederland sterk

Na de dramatische resultaten van een recent onderzoek in Duitsland staat ook Nederland er slecht voor wat betreft het aantal insecten. Zo komt naar voren uit onderzoek, uitgevoerd in opdracht van Natuurmonumenten.

Voor verschillende natuurgebieden: ‘De Kaaistoep’ (Noord-Brabant) en een aantal natuurgebieden in Drenthe zijn langlopende datasets nader geanalyseerd om te weten te komen hoe het in ons land met de insectenstand is gesteld. Verschillende insectengroepen zijn meegenomen in de studie. De wetenschappers concluderen op basis van de beschikbare gegevens dat over een periode van 27 jaar zo’n tweederde van het aantal individuen van de onderzochte insectengroepen verdwenen is. 

 

De afname van het aantal insecten in ons land vertoont ongeveer hetzelfde patroon als eerdere onderzoeksresultaten uit Duitsland aantoonden. Daar kwam naar voren dat meer dan 76% van de biomassa van insecten in de afgelopen 27 jaar is verdwenen. Men verwachtte dat de afname representatief zou zijn voor andere West-Europese landen, zoals Nederland. Andere onderzoeken lieten ook al onheilspellende resultaten zien voor de insectenstand.

 

Oorzaak achteruitgang

 

Onderzoekers schrijven in het publieksrapport (pdf) dat het niet mogelijk is om de oorzaken van de achteruitgang te bepalen. “Veel van de insecten in beide gebieden zijn echter tot op soort gedetermineerd. Nadere analyse van de veranderingen per soort, gecombineerd met ecologische kennis van de soorten, kan wel meer duidelijk maken over de oorzaken van de geconstateerde achteruitgang”.

Natuurmonumenten geeft in het persbericht wel een aantal mogelijke oorzaken aan. De organisatie verwijst naar een onlangs door Minister Schouten van LNV uitgebracht rapport ‘Achteruitgang insectenpopulaties in Nederland: trends, oorzaken en kennislacunes’ (pdf), uitgevoerd door WEnR. Factoren die te maken hebben met ontwikkelingen in de landbouw spelen mogelijk een rol bij de afname van het aantal insecten. Zoals intensivering en homogenisering van het agrarisch landgebruik, het gebruik van te veel stikstof en fosfaat, het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (vooral insecticiden) en de versnippering van natuurlijke leefgebieden. 

   

Nederlandse gegevens over insectentrends blijken schaars

 

Wetenschappers roepen op tot het opzetten van een landelijk meetnet voor insecten. In ons land ontbreken tot op heden de nodige data over de insectenstand – gemeten over een periode van een aantal jaren. Dit is nodig om een goed beeld te krijgen, niet alleen in natuurgebieden, maar ook in of bij landbouw- en stedelijke gebieden. Van den Tweel, directeur van Natuurmonumenten: “Als je je realiseert dat dit onderzoek in natuurgebieden is uitgevoerd – dus niet op landbouw-, industriegrond of in bebouwing-, kun je alleen maar vrezen hoe het ervoor staat in de rest van ons land. Onze leefomgeving, onze ecologische basis stort in”.

 

Gevolgen: ecological armageddon 

 

Wat zijn de gevolgen als  insecten niet meer bestaan? Volgens bioloog Dave Goulson stevenen we af op een 'ecologisch armageddon'. 

"Het is twee voor twaalf", zegt Marcel Dicke, hoogleraar entomologie aan de Wageningen Universiteit. Natuurmonumenten: "The time is now. We moeten echt iets doen". "Als insectenpopulaties uiteindelijk echt instorten, gaat dat ook gevolgen hebben voor de rest van de natuur. Insecten vormen de onderste laag van de voedselpiramide. Als je die wegneemt, dan stort de piramide in. Dat betekent niet alleen dat vogels sterven doordat ze te weinig voedsel hebben, maar ook grotere zoogdieren. Als dit zo doorgaat dan hebben we over één generatie nog wel natuur, maar die zal dan niet meer dan dood groen zijn."

 

"Als dit zo doorgaat dan hebben we over één generatie nog wel natuur, maar die zal dan niet meer dan dood groen zijn".

 

Het tij moet gekeerd worden

 

Natuurmonumenten is van mening dat de agrarische sector in ons land flink op de schop moet. "Minder chemie, meer biologie en meer innovatie. Bulkproductie gericht op de wereldmarkt heeft in ons kleine land op termijn gewoon geen toekomst. De toekomst van onze boeren zit hem in het leveren van kwaliteitsproducten voor ons land en de ons omringende landen. Daarmee is een goede boterham te verdienen voor Nederlandse familiebedrijven. Hierbij hoort een natuurinclusievere vorm van landbouw die ook op de lange termijn kan voortbestaan: door simpelweg meer ruimte te maken voor natuur in landbouwgebieden.”

 

Om dit te bereiken werkt Natuurmonumenten met boeren, wetenschappers, banken en bedrijven aan een Deltaplan Biodiversiteitsherstel. Op naar een "gezonde landbouw". Dit betekent ook dat boeren die werken mét de natuur een eerlijke prijs voor hun product krijgen. 

 

Minister Schouten van LNV schrijft in de Kamerbrief (pdf), meegestuurd met het rapport van WEnR over insectenpopulaties, dat ze uitziet uit naar het Deltaplan Biodiversiteitsherstel van de betrokken maatschappelijke organisaties. Meer over het beleid en plannen van het Ministerie van LNV om de insectenpopulatie te herstellen leest u in die brief (pdf). 

 

Wat kan jij doen?

 

Iedereen zal een bijdrage moeten leveren om het tij te keren: de overheid (Rijk, Provincies, gemeenten), bedrijven, organisaties en particulieren. Ook jij kan wat doen! 

Vraag nu de gratis insectengids van Natuurmonumenten aan en lees over de oorzaken én wat jij kunt doen om de insecten te redden. Gewoon bij jou in de tuin of op het balkon. 

Zo claimen we samen zo veel mogelijk stukjes groen voor alles wat bloeit en zoemt. Doe je mee? Vraag de insectengids hier aan! 

 

 

 
 
 
Aantal insecten vermindert ook in Nederland sterk